Wylewki podłogowe
Jastrych cementowy czy anhydrytowy? Jak przygotować podłoże, gdzie wykonać dylatacje i jak pielęgnować wylewkę na ogrzewaniu podłogowym.
Wylewki jastrychowe (cementowo-wapienne)
Jastrychy cementowe
Jastrychy cementowe nazywa się popularnie wylewkami, choć ich aplikacja z wylewaniem nie ma wiele wspólnego. Ze względu na korzystną konsystencję półsuchą nakłada się je i zaciera najczęściej ręcznie. Mechanizacja jest możliwa z użyciem miksokreta (agregatu posadzkarskiego) i zacieraczek mechanicznych.
Są zdecydowanie popularniejsze od anhydrytu ze względu na cenę – nic nie będzie tańsze niż jastrych mieszany z piasku, cementu i plastyfikatora na budowie. Minus: trudno określić wytrzymałość takiego podkładu, a nieodpowiednie kruszywo lub cement skutkują niską wytrzymałością, łuszczeniem, kruszeniem czy wydłużonym wiązaniem.
Gotowe mieszanki w workach są droższe, ale niezastąpione zimą (zamarznięty piasek) i na małych powierzchniach. Jastrych cementowy powinien mieć wytrzymałość min. 20 MPa na ściskanie – dlatego lepiej sięgać po gotowe mieszanki producentów. Jastrychy cementowe są wodo- i mrozoodporne, więc dobrze sprawdzają się w łazienkach.
Zbrojenie wylewki cementowej zwiększa jej wytrzymałość na zginanie i odporność na skurcz, pozwalając stosować większe pola robocze bez dylatacji.
Przygotowanie to podstawa
Przed wykonaniem jastrychu przygotuj podłoże zależnie od rodzaju podkładu:
- związany z podłożem – oczyścić i zagruntować podłoże, ułożyć dylatację przyścienną;
- na warstwie rozdzielczej – ułożyć izolację (folia, papa), dylatację przyścienną;
- na izolacji termicznej (pływający) – ułożyć termoizolację, na nią folię budowlaną, dookoła dylatację przyścienną; przy ryzyku zawilgocenia – wcześniej izolację przeciwwilgociową;
- na ogrzewaniu podłogowym – przed wylaniem sprawdzić szczelność instalacji.
Dylatacje
Istniejące dylatacje konstrukcyjne trzeba przenieść na warstwy wierzchnie, a jastrych podzielić na pola robocze. Podział zależy od kształtu pomieszczenia, rodzaju materiału, lokalizacji (wewnątrz/na zewnątrz), zbrojenia i obecności ogrzewania podłogowego. Zwykle bok pola ma 4–8 m, powierzchnia 20–40 m², a stosunek boków nie powinien przekraczać 2–2,5. Bez dylatacji jastrych „zdylatuje się” sam – w nieprzewidywalnych miejscach, a pęknięcia często przenoszą się na płytki.
Układanie pasami i pielęgnacja
Jastrychy cementowe układa się pasami między prowadnicami wyznaczającymi poziom, grubość i ewentualny spadek. Po rozłożeniu materiał wyrównuje się i zaciera ręcznie lub mechanicznie. Kluczowa jest pielęgnacja: zwilżanie wodą i/lub folie ochronne zapobiegające zbyt szybkiemu wysychaniu, które prowadzi do tzw. spalenia jastrychu i utraty wytrzymałości.
Rodzaje podkładów
Według normy PN-EN 13813 jastrychy dzieli się ze względu na spoiwo (cementowe, anhydrytowe, rzadziej magnezjowe i asfaltowe) oraz właściwości (upłynnione, samopoziomujące, zacierane ręcznie). Podkład może być wykonany jako:
- związany z podłożem (strop lub beton na gruncie),
- na warstwie izolacji wodochronnej – podkład na warstwie rozdzielczej,
- na izolacji akustycznej lub termicznej – podkład pływający,
- na ogrzewaniu podłogowym.
Wylewki anhydrytowe
Wylewki anhydrytowe produkuje się na bazie anhydrytu – minerału z grupy siarczanów, najbliższego gipsowi (to gips bez wody krystalicznej; gr. anhydros – „bezwodny”). Stosuje się je głównie jako wylewki samopoziomujące i jastrychy. Są szczególnie polecane na ogrzewanie podłogowe i podkłady pływające w budownictwie mieszkaniowym.
- Ogrzewanie można uruchomić już po ok. 7 dniach (cementowe – 21 dni)
- Płytki można kleić już po ok. 14 dniach
- Znacznie mniejszy skurcz – większe pola bez dylatacji
- Samopoziomowanie po zawibrowaniu sztangą
- Mniejszy ciężar – ważne przy stropach
Dylatacje obwodowe w każdym pomieszczeniu i w przejściach między pomieszczeniami są jednak nadal konieczne.
Anhydryt wylewa się najczęściej zwykłym agregatem tynkarskim – suchy materiał miesza się z wodą i podaje na powierzchnię. Ręcznie da się to zrobić tylko na niewielkich powierzchniach: 1 cm jastrychu to ok. 15–18 kg/m², więc 20 m² przy grubości 5 cm to ok. 1,5 tony materiału. Prace muszą być prowadzone w sposób ciągły, do poziomu wyznaczonego np. niwelatorem laserowym.
Pielęgnacja anhydrytu: nie zraszaj go wodą (nie jest wodoodporny), chroń przed przeciągami i wysoką temperaturą podczas schnięcia. Po stwardnieniu koniecznie zeszlifuj mleczko – jasną, słabą warstwę na powierzchni, na której odspoi się każdy klej.